Dầu cho vật nuôi… nhưng lại dùng cho người

Nhãn hiệu dầu ăn OFOOD của Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food bị phát hiện bán ra thị trường với số lượng cực lớn – hàng chục nghìn tấn, dưới danh nghĩa dầu ăn cho người. Tuy nhiên, đây thực chất là dầu thực vật dùng để sản xuất thức ăn chăn nuôi, không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Vụ việc vừa được VTV24 phanh phui tối nay gây rúng động dư luận. Nhóm chủ mưu sử dụng đường ống ngầm để bơm dầu từ bồn chứa nguyên liệu dành cho vật nuôi sang bồn chứa dầu dùng cho người. Sau đó, họ công bố sản phẩm là dầu ăn bổ sung vitamin A, nhưng kết quả kiểm nghiệm của cơ quan chức năng cho thấy không hề có thành phần này.

Để hợp thức hóa quy trình, các đối tượng lập hàng loạt công ty bình phong, công bố sản phẩm thực phẩm giả mạo rồi đưa đi tiêu thụ rộng rãi. Nơi tiêu thụ chính là các bếp ăn công nghiệp, nhà hàng, làng nghề chế biến thực phẩm vặt như bim bim, snack…

Trong đường dây này, một cái tên đáng chú ý là Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu An Hưng Phước – được xác định là một trong những doanh nghiệp nhập khẩu dầu thực vật lớn nhất cả nước – đã tiếp tay tiêu thụ dầu ăn không đạt chuẩn.

Theo cơ quan chức năng, các đối tượng đã trục lợi từ hai nguồn chính. Thứ nhất, chênh lệch giá bán, khi dầu ăn cho người được bán cao hơn khoảng 17% so với dầu dùng cho vật nuôi. Thứ hai, trốn thuế giá trị gia tăng: dầu ăn cho người chịu thuế 8%, còn dầu dùng cho chăn nuôi được miễn thuế (0%).

Theo VTV, Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố ba bị can cầm đầu, thu giữ hơn 1.000 tấn dầu nhập lậu. Trong vòng 3 năm gần đây, doanh thu của các công ty trong đường dây này lên tới hơn 8.200 tỷ đồng, với một số công ty hoạt động liên tục từ 10–14 năm, có doanh thu hàng năm ước tính khoảng 4.500 tỷ đồng.

Tối nay (24/6), khi chúng tôi vào một số sàn thương mại điện tử, vẫn ghi nhận có quảng cáo bán loại dầu ăn OFOOD của Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food.

Mặt hàng thuộc nhóm sản phẩm do Bộ nào quản lý?

Vụ việc làm dấy lên nỗi lo lắng lớn trong cộng đồng, bởi người tiêu dùng – từ học sinh, công nhân đến người dân thường – hoàn toàn không thể phân biệt được loại dầu đã qua tráo đổi. Họ có thể đã ăn phải những món đồ chiên, rán, nướng… từ dầu vốn dành cho vật nuôi, không được kiểm soát chất lượng.

Điều đáng nói là dầu ăn dùng cho chăn nuôi thường không tinh lọc, có thể chứa tạp chất, dư lượng kim loại nặng hoặc hóa chất độc hại. Việc sử dụng lâu dài tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Ngay sau khi VTV24 phát sóng chương trình này, trao đổi với Vietimes, đại diện Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết theo quy định tại Điều 39 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, dầu thực vật là mặt hàng thuộc nhóm sản phẩm do Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm, bao gồm toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, kinh doanh và lưu thông trên thị trường.

Câu hỏi lớn được đặt ra: Làm sao hàng chục nghìn tấn dầu ăn dành cho vật nuôi có thể trót lọt vào chuỗi thực phẩm cho người mà không bị phát hiện trong nhiều năm? Trách nhiệm giám sát, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc sản phẩm hiện còn quá lỏng lẻo, đặc biệt tại các cơ sở chế biến nhỏ lẻ và làng nghề.

Vụ dầu ăn cho vật nuôi “biến” thành dầu ăn cho người không chỉ là một vụ gian lận thương mại quy mô lớn mà còn là mối đe dọa nghiêm trọng với sức khỏe cộng đồng. Nếu không sớm siết chặt kiểm tra, minh bạch chuỗi cung ứng và truy cứu trách nhiệm đến cùng, những “quả bom thực phẩm” như thế này sẽ hủy hoại niềm tin và an toàn của xã hội. Đặc biệt, phải quy rõ trách nhiệm của những người liên quan để xử lý nghiêm minh.