Đám giỗ chồng, tôi lé-n đi theo sau kiểm tra mâm cỗ con dâu út mang lên phòng th;/ờ để th-ắp hư-ơng thì bẽ bàng phát hiện ra…

Hôm đó là đám giỗ chồng tôi – ông m-ất đã 3 năm.
Từ sáng sớm, tôi tất bật chuẩn bị. Mấy đứa con đều có mặt, nhưng người lo nấu cỗ chính là vợ chồng thằng út – vì chúng đang ở chung với tôi.

Tôi già rồi, việc nặng không kham nổi, đành ngồi quạt lửa canh bếp, nhắc nhở linh tinh. Mọi chuyện tưởng đâu êm xuôi, cho đến lúc con dâu út – cái Thảo – bê mâm cỗ lên phòng th-ờ riêng của hai vợ chồng tôi để th;/ắp hư;/ơng.

Tôi chợt thấy l-ạ…

Sao nó lại lấy mâm nhỏ? Sao không để tôi lên cùng như mọi năm?

Tôi lặng lẽ tháo dép, đi men theo cầu thang phụ sau nhà.

Cửa phòng khép hờ.

Tôi núp bên ngoài, chỉ hé mắt nhìn vào…

Và trái tim tôi gần như nghẹn lại khi thấy:

Nó lặng lẽ mở nắp mâm cỗ ra… rồi gắp từng miếng thịt, miếng giò và sau đó miệng lẩm bẩm..

…“Đây là lần cuối con làm cỗ cho ba chồng… Ba tha cho tụi con. Tụi con không thể sống mãi trong cái nhà này được nữa.”

Tôi chết lặng.

Cái Thảo – con dâu út tôi – gắp từng miếng thịt, từng khoanh chả ra khỏi mâm, bỏ vào chiếc hộp nhựa nhỏ giấu sẵn trong túi vải. Nét mặt nó không phải gian lén, mà trĩu nặng, buồn bã. Nó cúi đầu, thắp nén nhang, rồi lặng lẽ nói tiếp:

— “Ba ơi, con xin lỗi. Con không muốn giấu mẹ, cũng không muốn ra đi như kẻ ăn trộm. Nhưng ở nhà này… con không thở nổi nữa. Chồng con thì nhu nhược, cái gì cũng ‘dạ’ với mẹ, còn con thì bị xét nét từng miếng ăn, tiếng nói. Con không chịu nổi…”

Tim tôi thắt lại.

Tôi những tưởng mình là mẹ chồng tốt. Tôi không la mắng nó. Không chửi bới. Nhưng… tôi có khắt khe. Có soi mói. Có so sánh. Có những câu nói mà giờ nhớ lại, tôi cũng thấy xót.

“Con dâu gì mà cơm canh lỏng lẻo?”
“Ở nhà mẹ đẻ chắc được chiều quá nên về đây vụng về như thế?”
“Tiền chồng đi làm mà cũng phải dè sẻn từng đồng?”

Tôi không hề chửi mắng. Nhưng từng lời như kim đâm, mà tôi chẳng để ý.

Tối đó, sau khi cúng xong, tôi gọi con dâu út ra hiên, đặt trước mặt nó chiếc hộp nhựa mà tôi lặng lẽ mang xuống lại từ phòng thờ.

Nó hoảng hốt:

— “Mẹ… con… con xin lỗi, con không…”

Tôi nhẹ nhàng nói, nhưng giọng khản đặc:

— “Mẹ xin lỗi mới đúng. Mẹ cứ nghĩ mình đúng, mà không biết… mình đang làm con nghẹt thở.”

Nó bật khóc.

Tuần sau đó, vợ chồng thằng út dọn ra thuê trọ.

Tôi không giữ. Nhưng lần đầu tiên, tôi dặn nó:

“Mẹ không còn trẻ, nhưng vẫn có thể học lại cách yêu thương.
Nếu một ngày con thấy lòng mẹ đủ rộng, con về chơi. Đừng cắt đứt.”