Gia đình bà Lựu có bốn người con: chị cả Hồng, hai em trai – Thắng và Quân – và cô út Tuyết. Sau khi chồng mất sớm, một mình bà Lựu tần tảo làm ruộng, buôn thúng bán bưng nuôi các con khôn lớn. Căn nhà cấp bốn và mảnh đất vườn gần 2000m² là toàn bộ tài sản của bà – thứ mà suốt bao năm bà chưa từng có ý định bán.

Nhưng năm ấy, Hồng – con gái cả – nói chuyện với bà.

– Mẹ bán đất đi, chia đều cho tụi con làm vốn làm ăn. Mẹ già rồi, giữ nhiều cũng chẳng để làm gì.

Ban đầu bà từ chối. Nhưng Hồng kiên trì thuyết phục:

– Mẹ chia đều cho tụi con. Con sẽ giữ phần mẹ, lo thuốc men, chăm sóc mẹ lúc tuổi già. Mẹ yên tâm.

Ba đứa còn lại nghe tin thì mừng rỡ. Thắng đang muốn mở gara. Quân thì định trả nợ ngân hàng. Tuyết sắp cưới, cần tiền mua nhà. Ai cũng sốt sắng thúc giục mẹ “gấp rút làm thủ tục”.

Cuối cùng, bà Lựu gật đầu. Mảnh đất được bán hơn 5 tỷ đồng. Mỗi người một phần, phần còn lại Hồng giữ “hộ mẹ”. Từ đó, bà sống chung với vợ chồng Hồng – trong căn nhà mới cao tầng vừa xây lại.

Ba tháng sau, bà Lựu đột ngột qua đời vì đột quỵ. Không ai kịp nói lời cuối cùng. Đám tang diễn ra chóng vánh, gọn gàng. Khi mọi người bắt đầu nghĩ đến chuyện chia nốt phần tài sản còn lại và căn nhà mới do Hồng đứng tên, thì luật sư riêng của bà Lựu bất ngờ xuất hiện trong lễ thất tuần.

Ông đưa ra một đoạn ghi âm giọng bà, kèm giấy xác nhận lưu tại phòng công chứng cách đây hai tuần – chỉ có bà và ông luật sư biết.

Tiếng bà Lựu khàn khàn, rõ ràng trong máy ghi âm:

“Tôi đồng ý bán đất vì tin các con mình sống tử tế. Nhưng nếu tôi chết đi mà đứa nào chia chác tiền đất như một món của thừa kế, tôi sẽ không nhắm mắt.

Tôi nghèo cả đời, không sao. Nhưng nếu các con giàu lên nhờ tài sản mẹ để lại mà không còn tình nghĩa, thì số tiền đó là tiền ô nhục. Tôi chỉ mong, nếu còn chút hiếu, hãy mang số tiền ấy đi làm điều tử tế: xây lớp học, giúp người nghèo, làm điều thiện. Còn nếu ai giữ lại cho mình – coi như không còn là con tôi nữa.”

Phòng khách lặng ngắt. Mắt Hồng trợn tròn. Quân tái mặt. Thắng cúi gằm. Tuyết bật khóc.

Không ai dám mở miệng nhắc đến hai chữ “chia phần” nữa.

Một tháng sau, họ lập quỹ từ thiện mang tên “Lựu Tâm”, dùng toàn bộ số tiền bán đất để xây một trường tiểu học vùng cao và một quỹ học bổng cho trẻ mồ côi.

Người làng xì xào: “Bà Lựu mất rồi mà còn dạy được cả con mình cách làm người.”

Riêng Hồng, mỗi lần đi ngang qua căn nhà cao tầng do mình xây, lại lặng lẽ nhìn lên bầu trời và nói trong lòng:

“Con xin lỗi mẹ… Nếu không có đoạn ghi âm ấy, chắc tụi con chẳng còn lại gì ngoài tội lỗi.”