Chồng đổ cả bát mắm tôm lên đầu vợ chỉ vì vợ muốn về nhà đẻ dịp Tết Dương lịch. Hôm sau cả nhà về nhà nội làm cơm cỗ 5 mâm.
2 chị chồng nhìn mâm cỗ chê bai “cỗ như cho ch;ó ăn, cỗ này sao ăn nổi”. Không chịu đựng nổi, tuyên bố 1 câu khiến cả nhà chồng tím ngắt mặt mày đúng ngày mùng 1…
Những ngày cuối năm, không khí Tết Dương lịch 2026 ùa về phố phường với tiếng nhạc rộn ràng và mùi bánh chưng thoang thoảng. Nhà Lan – một căn chung cư nhỏ tầng 12 ở Hà Nội – lại nặng nề như có tảng đá đè lên. Tết Dương lịch năm nay nghỉ liền 4 ngày, Lan đã háo hức từ cả tháng trước. Cô gọi điện về quê ngoại ở Nam Định, giọng mẹ vui vẻ: “Mẹ đã muối dưa hành, mua gà sống rồi, chỉ chờ nhà con về thôi”. Lan cười toe toét, tưởng tượng cảnh cả nhà quây quần bên nồi bánh chưng, bố ngồi nhấp chén rượu, em trai kể chuyện học hành.
Nhưng chồng cô – anh Hùng – lại có kế hoạch khác. “Tết Dương lịch phải về nội chứ. Anh là con trai duy nhất, bố mẹ già rồi, không về thì ai thắp hương tổ tiên? Xóm giềng họ dị nghị”. Lan nghe mà chưng hửng. Cô nhẹ nhàng góp ý: “Hay mình chia đôi đi anh, hai ngày nội, hai ngày ngoại. Đường cũng chỉ hơn trăm cây số”. Anh Hùng gạt phắt: “Không! Tết là phải về nội trước đã. Tết Âm năm nào chả về ngoại mùng 2 mùng 3, giờ còn đòi thêm Dương lịch nữa à?”.
Lan cố kìm, nhưng nỗi nhớ nhà ngoại cứ trào lên. Cô vùng vằng: “Em về một mình cũng được, anh với con cứ về nội”. Câu nói vừa dứt, mặt anh Hùng đỏ gay. Anh đang ăn tối, bát mắm tôm đặt cạnh bàn. Trong cơn giận, anh cầm nguyên bát mắm tôm hất thẳng lên đầu vợ. Thứ nước chua loét, đặc quánh, hôi nồng đổ ào xuống tóc, xuống mặt, thấm vào áo Lan. Cô đứng chết lặng, mắm tôm chảy dài trên má, nhỏ giọt xuống sàn. Đứa con trai 4 tuổi khóc ré lên vì sợ.
Lan không khóc, không la. Cô lặng lẽ bước vào nhà tắm, mở vòi sen thật to, gội đi gội lại đến lần thứ năm mới hết mùi. Đêm ấy, cô nằm bên cạnh chồng mà như cách cả trời đất. Anh Hùng cũng không ngủ, nhưng chẳng nói lời xin lỗi. Sáng hôm sau, anh dậy sớm, giọng lạnh tanh: “Chuẩn bị đồ đi, trưa nay về nội”. Lan gật đầu, không cãi nữa. Cô nhẫn nhịn, gom quần áo, đồ chơi cho con, rồi lặng lẽ lên xe về quê chồng ở Thái Bình.
Nhà nội là một ngôi nhà cấp bốn rộng, sân gạch đỏ au. Tết Dương lịch, nhà có giỗ cụ cố, lại mời họ hàng ăn uống linh đình. Mẹ chồng giao Lan nấu 5 mâm cơm đãi khách: gà luộc, xôi, thịt kho tàu, canh măng, dưa hành, nem rán… Bà dặn: “Con dâu út phải khéo léo, thu xếp cho chu tất, khách khứa về đông lắm”. Lan gật đầu, xắn tay áo vào bếp từ tờ mờ sáng.
Một mình cô đảm đương hết: nhổ lông gà, vo gạo nếp, rán nem, kho thịt. Mẹ chồng thỉnh thoảng ghé qua, góp ý vài câu rồi đi tiếp khách. Đến trưa, 5 mâm cơm dọn ra sân, khách khứa ngồi chật. Các chị chồng – chị cả lấy chồng Hà Nội, chị hai lấy chồng Hải Phòng – hiếm khi về, nay nhân dịp Tết Dương lịch cũng dẫn con cháu về ăn giỗ.
Bữa cơm vừa bắt đầu, chị cả đã nhăn mặt: “Nem rán cháy cạnh thế này à? Dâu út nhà này nấu nướng ẩu thế”. Chị hai tiếp lời: “Thịt kho tàu nhạt thế, chắc chẳng nêm mắm tôm gì. Nhà mình ngày giỗ mà để khách ăn nhạt nhẽo thế này à?”. Chị ba thì cười khẩy: “Xôi nếp lẫn cả gạo tẻ, chắc nấu vội vàng quá. Lấy chồng nhà đông con mà không biết thu xếp, để mẹ già phải lo”.

…Những lời chê bai như từng nhát dao cứa thẳng vào tai Lan, trước mặt bao nhiêu họ hàng nội ngoại đang ngồi chật sân.
Cô đứng lặng bên mâm cỗ, tay vẫn còn dính mùi hành phi, dầu mỡ. Mặt nóng bừng, tim đập dồn dập. Không phải vì xấu hổ — mà vì tủi nhục.
Chồng cô ngồi ở mâm trên, nghe hết. Nhưng anh Hùng chỉ cúi đầu gắp miếng thịt cho con, không nói một lời bênh vợ. Mẹ chồng thì giả vờ không nghe thấy, còn cười xòa:
– “Thôi, ăn đi các con, cỗ quê nó thế.”
“Cỗ quê nó thế.”
Câu nói ấy như giọt nước tràn ly.
Lan đặt mạnh chiếc bát xuống bàn. Cạch!
Âm thanh không lớn, nhưng cả sân bỗng chùng hẳn xuống.
Cô ngẩng đầu. Lần đầu tiên từ khi bước chân về nhà chồng, Lan nhìn thẳng vào mặt từng người.
Giọng cô không gào lên, cũng không khóc lóc. Ngược lại, rất bình tĩnh. Bình tĩnh đến lạnh.
– “Vâng. Cỗ quê nghèo thì nó thế đấy.”
Hai chị chồng sững lại.
Lan nói tiếp, chậm rãi, rành rọt, từng chữ rơi xuống như đá:
– “Từ sáng đến giờ, một mình em nấu năm mâm cỗ.
– Không thuê nấu.
– Không có ai phụ.
– Không một câu cảm ơn.”
Cô quay sang chồng.
– “Anh là chồng em.
Hôm qua anh đổ cả bát mắm tôm lên đầu em chỉ vì em muốn về nhà đẻ một ngày.
Hôm nay anh ngồi đây, để chị em anh chê mâm cỗ do chính vợ anh nấu…
mà anh vẫn im lặng.”
Không khí đông cứng.
Đứa con trai 4 tuổi ngồi bên mâm dưới ngơ ngác nhìn mẹ.
Lan hít một hơi thật sâu. Rồi cô nói câu khiến cả nhà chồng tím ngắt mặt mày, đúng ngày mùng 1 Tết Dương lịch:
– “Từ hôm nay, em xin phép không làm dâu nhà này nữa.”
Mẹ chồng bật dậy:
– “Cái gì cơ?! Mùng 1 mà cô ăn nói cái kiểu gì thế hả?”
Lan gật đầu, giọng đều đều:
– “Dạ, mùng 1.
Nên con nói cho rõ, để sang năm mới không ai phải giả vờ nữa.”
Cô nhìn thẳng vào hai chị chồng:
– “Cỗ như cho chó ăn thì…
lần sau nhờ hai chị tự nấu lấy.
Nhà này thiếu người rửa bát, chứ không thiếu người chê.”
Hai người tái mặt, định phản bác nhưng không thốt nổi câu nào.
Lan quay sang mẹ chồng:
– “Con về làm dâu 5 năm.
Không thiếu một cái Tết nội.
Không thiếu một mâm cỗ.
Không thiếu tiền gửi về hàng tháng.”
Rồi cô chậm rãi tháo chiếc tạp dề, gấp gọn đặt lên bàn giữa sân.
– “Nhưng con thiếu tôn trọng.
Và con không dạy con trai mình lớn lên trong cảnh bố nó hắt mắm tôm vào đầu mẹ nó.”
Cả họ im phăng phắc.
Không một tiếng nhai cơm.
Không một tiếng cười nói.
Anh Hùng đứng bật dậy:
– “Lan! Em nói đủ chưa?!”
Lan nhìn anh, ánh mắt rất lạ — không giận, không buồn, chỉ còn dứt khoát.
– “Đủ rồi anh.
Đủ để em biết…
mâm cỗ này không phải thứ duy nhất bị coi rẻ.”
Cô cúi xuống bế con.
– “Con chào ông bà đi.
Mẹ con mình về ngoại.”
Rồi Lan bước thẳng ra cổng, bỏ lại sau lưng 5 mâm cỗ nguội lạnh, những gương mặt tái mét, và một cái Tết Dương lịch mà cả nhà chồng sẽ không bao giờ quên.