Cậu em họ mượn xe đi chơi Tết Dương lịch, tôi nói ‘không’ khiến cả nhà vợ thay đổi hẳn thái độ

“Mượn xe ô tô” là việc khá phổ biến nhưng cũng rất tế nhị với vô vàn câu chuyện “hỷ, nộ, ái, ố”. Ảnh minh hoạ được tạo bởi AI
Chiếc ô tô tôi đang đi không phải xe sang, cũng chẳng phải thứ gì để khoe khoang. Đó là thành quả của nhiều năm tích cóp, chắt chiu từng khoản, là phương tiện đưa vợ con đi học, đi làm, là chỗ dựa mỗi khi trời mưa gió hay nửa đêm có việc gấp. Với tôi, chiếc xe không chỉ là phương tiện đi lại, mà là một phần của cuộc sống gia đình.
Tôi chưa từng nghĩ có ngày mình phải cân nhắc, đắn đo chỉ vì… cho mượn xe, cho đến khi câu chuyện xảy ra với chính gia đình mình, với chính một người họ hàng thân thiết là cậu em con chú ruột của vợ.
Trước đây, dù ở cách nhà anh chị chưa đến 5km nhưng chả mấy khi cậu em sang nhà chơi, hay chủ động rủ anh đi uống cafe, thế nhưng từ ngày vợ chồng tôi mua được chiếc ô tô, chúng tôi trở nên “thân thiết” hơn hẳn. Sau nhiều lần nói bóng gió, cậu em mạnh dạn mượn xe của tôi để sử dụng.
Ban đầu, cậu ấy mượn xe đi đám cưới bạn. Tôi nghĩ đơn giản, người nhà với nhau, giúp được thì giúp. Lần sau, cậu mượn xe về quê vợ có việc gấp. Rồi thêm lần nữa, mượn xe đưa vợ con đi chơi cuối tuần. Cứ thế, năm lần bảy lượt, mỗi lần mở lời đều rất khéo: khi thì hứa đổ đầy xăng, khi thì nói đi gần, đi nhanh, không ảnh hưởng gì. Tôi lại gật đầu, phần vì nể, phần vì sợ mang tiếng “giữ của”.
Nhưng chỉ người trong cuộc mới hiểu, cho mượn xe không đơn giản như cho mượn cái áo hay cái xe máy. Xe trả về muộn hơn dự kiến, tôi phải thay đổi kế hoạch cá nhân. Có lần mở cửa xe, mùi thuốc lá ám trong khoang lái khiến tôi khó chịu, nhưng rồi lại tự nhủ “thôi, người nhà cả”.
Có lần khác, phát hiện một vết xước nhỏ ở cản xe, chẳng ai nhắc đến, còn tôi thì không biết nên hỏi hay nên im lặng. Cảm giác “ôm cục tức” bắt đầu tích tụ từ những chuyện rất nhỏ như thế.

Cao trào thực sự đến vào tuần trước, khi cậu em nhắn tin hỏi khéo là Tết Dương lịch anh chị có đi đâu không? Khi tôi nói chưa có kế hoạch vì sớm quá, cậu này đã nhanh nhảu mượn xe để đưa gia đình đi Mộc Châu chơi với lý do vợ con chưa bao giờ được đi ngắm cảnh rừng đào rừng mơ, nếu được đi dịp này sẽ hạnh phúc lắm…
Thực ra, gia đình tôi đúng là không có kế hoạch đi đâu xa vào dịp đó. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra một điều: chiếc xe của mình đã mặc nhiên trở thành phương tiện “có thể mượn được bất cứ lúc nào”.
Tôi im lặng vài giây rồi nhắn lại: “Thông cảm, đợt này anh không cho cậu mượn xe được. Xe nhà anh để phục vụ gia đình, và chưa có kế hoạch không có nghĩa là anh không cần dùng đến xe”.
Phía bên kia im bặt một hồi rồi sau đó chúng tôi nói qua lại vài câu xã giao cho xong chuyện. Dù lòng nặng trĩu vì lo lắng sẽ gây sứt mẻ tình cảm hai gia đình, nhất là liên quan đến nhà vợ, nhưng tôi biết mình vừa đưa ra một quyết định đúng đắn và cần làm.
Quả đúng như tôi nghĩ, sau đó không khí trong gia đình bên vợ có phần khác đi. Có người bóng gió rằng tôi “tính toán”, có người nói “người một nhà mà làm căng thế”.
Vợ tôi cũng khó xử, vì đứng giữa hai bên. Tôi hiểu cảm giác ấy, nhưng cũng hiểu rõ hơn ai hết giá trị của chiếc xe và trách nhiệm đi kèm. Nếu có va chạm, tai nạn, hay đơn giản là trục trặc kỹ thuật, người đứng ra gánh chịu cuối cùng vẫn là chủ xe.
Nhiều người bảo, từ chối cho mượn xe là keo kiệt, ích kỷ. Nhưng chỉ những ai từng nhiều lần cho mượn mới hiểu, sự dễ dãi ban đầu đôi khi lại tạo thành thói quen cho người khác. Khi đã quen được mượn, việc bị từ chối sẽ dễ trở thành “chuyện lớn”. Tôi không từ chối vì ghét bỏ hay coi thường họ hàng, mà vì muốn giữ sự chủ động, sự an tâm cho gia đình mình.
Sau lần nhắn tin từ chối ấy, tôi nghĩ mọi chuyện sẽ chỉ dừng ở mức gượng gạo vài tuần rồi lại đâu vào đấy. Tôi nhắn thêm một tin giải thích nhẹ nhàng như mọi lần, nhưng lần này cậu em không trả lời nữa. Không khí gia đình bên vợ bắt đầu nặng nề thật sự: mẹ vợ gọi điện hỏi han vòng vo, rồi có cô chú bóng gió trong nhóm chat gia đình rằng “người một nhà mà cũng tính toán”.
Tôi cố giữ bình tĩnh, nhưng trong lòng cũng áy náy. Tết Dương lịch đến gần, vợ tôi thì lặng lẽ hơn hẳn, sợ rằng chuyện này sẽ làm không khí Tết hai họ thêm căng thẳng.
Rồi biến cố thực sự xảy ra vào đúng ngày 30 Tết Dương lịch.
Sáng hôm đó, tôi nhận được cuộc gọi từ cậu em, giọng hoảng loạn: “Anh ơi, cứu em với! Em thuê xe chở vợ con đi Mộc Châu chơi, giữa đường xe bị thủng xăm, trời thì lạnh cắt da cắt thịt, vợ con ngồi chờ bên đường hơn tiếng đồng hồ rồi mà chưa có xe cứu hộ nào tới. Giờ em mới thấy… thuê xe rẻ tiền thế này khổ thật sự!”
Tôi hơi bất ngờ, nhưng vẫn giữ giọng bình tĩnh hỏi thăm tình hình. Cậu ấy kể tiếp: xe thuê cũ kỹ, lốp mòn, lại chở cả gia đình ba người nên dễ hỏng. Đang dịp lễ, các tiệm sửa xe đóng cửa hết, cứu hộ thì đông kín. Vợ cậu ấy thì mệt, con nhỏ thì khóc vì lạnh. Cuối cùng họ phải bỏ dở chuyến đi, gọi taxi về trong tủi thân và mệt mỏi.
Nghe xong, tôi im lặng một lúc rồi nói: “Thôi, về đến nhà nghỉ ngơi đi. Lần sau muốn đi đâu thì nói anh, anh sắp xếp đưa cả nhà đi cùng cho an toàn”.
Cậu em ấp úng cảm ơn, giọng nghẹn nghẹn. Tối đó, cậu ấy nhắn tin dài: “Hôm nay em mới hiểu cảm giác của anh mỗi lần cho mượn xe. Lo lắng đủ đường, chỉ một chút sơ sẩy là cả nhà khổ. Em xin lỗi vì trước đây hay nhờ vả mà không nghĩ kỹ. Từ nay em sẽ tự lo, không dám làm phiền anh chị nữa đâu”.
Tôi không ngờ chính sự cố ấy lại trở thành “cú sốc” cần thiết để cậu ấy thực sự thay đổi.
Từ đó đến nay đã gần một năm, cậu em không những không hề mở lời mượn xe lần nào, mà còn chủ động tiết kiệm mua trả góp một chiếc xe máy tốt hơn cho gia đình. Thỉnh thoảng cậu ấy còn khoe: “Giờ có xe riêng rồi, đi đâu cũng chủ động, không phải nhờ ai, yên tâm lắm anh ạ”.
Tình cảm anh em không những không sứt mẻ, mà còn gần gũi hơn. Cậu ấy hay sang chơi hơn trước, không phải để “dò hỏi” mượn xe, mà đơn giản là ngồi uống nước nói chuyện gia đình. Vợ tôi cũng nhẹ lòng, còn bảo: “May mà em nó tự trải qua một lần, chứ không thì mình nói mãi cũng chẳng thấm”.
Tôi nhận ra, đôi khi một lần từ chối thôi chưa đủ. Nhưng cuộc sống sẽ tự tìm cách dạy cho người ta bài học, mà bài học ấy thường đến đúng lúc và mạnh mẽ hơn bất kỳ lời khuyên nào.
Chiếc xe vẫn là của gia đình tôi, vẫn phục vụ đúng nhu cầu của vợ con tôi. Còn cậu em, giờ đã biết trân trọng sự chủ động của chính mình – và cả sự từ chối cần thiết của người anh họ.
Biết nói “không” đúng lúc, đôi khi chỉ là mở đầu. Còn biến cố thực tế mới là thứ khiến mọi thứ thay đổi mãi mãi.
TOÀN BỘ NỘI DUNG TRÊN LÀ HƯ CẤU NHẰM MỤC ĐÍCH GIẢI TRÍ, HOÀN TOÀN KHÔNG CÓ THẬT. CẢM ƠN BẠN ĐỌC ĐÃ THEO DÕI CHÚNG TÔI!