Kh::inh nhà bạn g:ái quá ngh:èo chàng trai bảo: “Nhà em ng:hèo rớt mồng tơi thế này, anh chỉ đón dâu được ban đêm thôi cho đỡ x:;ấu h:;ổ”. Để rồi đúng ngày đón dâu thì h::ãi hù::ng…

Tôi và Hùng yêu nhau được 2 năm. Hùng là trai phố cổ, nhà mặt tiền, kinh tế khá giả. Còn tôi, xuất thân từ một vùng quê ngh::èo, nơi mà người ta hay gọi đùa là “ch::ó ă:n đ:á, g:à ăn sỏi”. Dù vậy, tôi chưa bao giờ tự ti về gia cảnh của mình. Bố mẹ tôi tuy ng::hèo nhưng sống thanh bạch, nuôi tôi ăn học đàng hoàng, tốt nghiệp đại học và có công việc ổn định trên thành phố.

Khi yêu nhau, Hùng cũng đôi lần tỏ ý ch:ê b:ai cách ăn mặc giản dị hay thói quen tiết kiệm của tôi, nhưng tôi đều bỏ qua vì nghĩ đó là sự khác biệt lối sống. Cho đến khi bàn chuyện cưới xin, bản chất thật sự của anh mới lộ rõ.

Ngày Hùng về quê ra mắt bố mẹ tôi, anh đi con xe Mercedes bóng lộn. Đường vào nhà tôi là đường đất đỏ, hôm ấy trời lại mưa phùn nên hơi lầy lội. Hùng vừa đi vừa nhăn nhó, chốc chốc lại dừng xe để… lau bùn bắn lên thân xe, miệng lầm bầm ch:ửi th:ề.

Vừa bước vào sân nhà, thấy đàn gà chạy tung tăng mổ thóc và con ch:ó m:ực s:ủa vang, Hùng đã b:ịt m:ũi, vẻ mặt đầy gh:ê tở:m: – “Khi:ếp, cái n:ơi k:hỉ h:o c:ò gá:y này mà em cũng sống được à? Mùi ph:ân trâ;u ph:ân b:ò n;ồng n:ặc thế này, anh thở không nổi.”

Bố mẹ tôi đon đả chạy ra đón, Hùng chỉ gật đầu hờ hững, không thèm tháo giày mà đi thẳng vào nhà, làm in hằn những vết bùn đất lên nền gạch tàu cũ kỹ mẹ tôi vừa lau sạch. Suốt bữa cơm, anh chỉ gẩy gẩy đôi đũa, ch:ê gà dai, ch:ê canh mặn, rồi lôi điện thoại ra bấm, mặc kệ bố mẹ tôi ngượng ngùng mời mọc.

Đỉnh điểm là khi bàn về lễ cưới. Nhà tôi tuy ngh::èo nhưng cũng muốn tổ chức một lễ vu quy ấm cúng, mời bà con lối xóm đến chung vui vào buổi trưa cho đàng hoàng. Nhưng Hùng gạt phăng đi. Anh nhìn quanh căn nhà cấp 4 lợp mái ngói cũ, tường vôi đã bong tróc vài chỗ, rồi phán một câu xanh rờn:

– “Nhà em ngh:èo rớ:t mồng tơi thế này, anh nói thật, nhìn đâu cũng thấy bẩ:;n. Bạn bè, đối tác của anh toàn người sang trọng, về đây họ cười vào mặt anh. Nên thống nhất thế này, anh chỉ đón dâu được ban đêm thôi, tầm 2-3 giờ sáng gì đấy. Lúc đấy tối om, chẳng ai nhìn thấy cảnh x:ập x:ệ này, đ:ỡ xấ:u h:ổ cho nhà anh. Đón xong chạy thẳng về Hà Nội tổ chức tiệc ở nhà hàng 5 sao luôn.”…

Tôi sững người, cổ họng nghẹn ứ. Bố mẹ tôi im lặng, mẹ cúi đầu vân vê vạt áo đã sờn, còn bố thì rít liên tục mấy hơi thuốc lào, khói cay xè mắt. Không ai phản đối, không phải vì đồng ý, mà vì quá tủi để nói thêm lời nào.

Tối hôm đó, khi Hùng đã ngủ say trong phòng khách, bố tôi gọi tôi ra hiên. Dưới ánh đèn dầu leo lét, ông chỉ nói đúng một câu:

– “Nếu con còn muốn cưới, bố mẹ không cản. Nhưng từ giờ, mọi việc trong lễ cưới… để bố mẹ lo.”

Tôi không hiểu hết ý nghĩa câu nói ấy. Chỉ thấy tim mình nặng trĩu.

ĐÊM ĐÓN DÂU

Đúng như lời Hùng yêu cầu, 2 giờ sáng.

Cả con đường đất dẫn vào làng tôi tối om, sương mù dày đặc. Đoàn xe sang nối đuôi nhau, đèn pha rọi thẳng vào cổng nhà tôi. Hùng bước xuống, vest chỉnh tề, vẻ mặt pha lẫn khó chịu và đắc thắng, như thể mình đã “xử lý xong” một việc đáng xấu hổ.

Nhưng vừa đặt chân xuống đất, anh khựng lại.

Cổng nhà tôi mở toang.

Bên trong không phải cảnh nghèo nàn xập xệ như anh từng khinh miệt.

👉 Cả sân nhà rực sáng đèn lồng đỏ.
👉 Hàng trăm người đứng chật kín, từ đầu làng đến cuối xóm.
👉 Những người nông dân áo nâu, những cụ già tóc bạc, những đứa trẻ đứng xếp hàng ngay ngắn, im lặng lạ thường.

Trên bàn lớn giữa sân, phủ khăn đỏ, là một chồng sổ đỏ, một tập giấy tờ ngân hàng, và một di ảnh.

Hùng còn chưa kịp hỏi thì mẹ tôi bước ra.

Bà không mặc áo nâu cũ nữa. Mẹ mặc áo dài đen, gương mặt nghiêm nghị đến lạnh người.

– “Nhà trai đã đến đủ. Vậy xin phép… làm rõ vài việc trước khi giao con gái.”

Hùng cười gượng:
– “Bác làm gì căng thẳng thế, giờ này rồi…”

Bố tôi tiến lên, giọng trầm, dứt khoát:

– “Chú nói nhà tôi nghèo, xấu hổ, nên đón dâu ban đêm cho đỡ nhục. Vậy chú có biết… mình đang đứng trên đất ai không?”

Ông chỉ tay xuống nền sân.

– “Toàn bộ khu đất này, hơn 5.000 mét vuông, là đất tổ tiên để lại. Không cầm cố, không nợ nần. Chỉ vì chúng tôi sống giản dị.”

Cả đoàn nhà trai xôn xao.

Mẹ tôi tiếp lời, tay đặt lên di ảnh:

– “Còn đây là ông nội cháu. Người đã hi sinh trong chiến tranh. Gia đình được đền bù, được cấp đất, nhưng chúng tôi không khoe, không tiêu xài phung phí.”

Bà mở tập hồ sơ, đưa thẳng cho bố mẹ Hùng:

– “Sổ tiết kiệm đứng tên con gái tôi. Tiền nó đi làm, cộng với tiền gia đình để dành. Tổng cộng hơn 7 tỷ.”

Hùng tái mét mặt.

Tôi đứng chết lặng. Tôi chưa từng biết.

Bố tôi nhìn thẳng vào Hùng, ánh mắt không giận, chỉ khinh:

– “Nhà tôi nghèo là do chúng tôi chọn cách sống. Còn nhân cách nghèo… thì không phải ai cũng sửa được.”

CÚ ĐÒN CUỐI

Mẹ tôi quay sang tôi, giọng dịu lại:

– “Con có còn muốn đi theo người đàn ông này không?”

Tôi nhìn Hùng.

Người đàn ông từng bảo tôi là xấu hổ, đang run rẩy, môi mấp máy không thành lời.

Tôi tháo chiếc nhẫn cưới ra, đặt lên bàn.

– “Con xin lỗi bố mẹ. Nhưng con không thể bước vào một cuộc hôn nhân mà ngay từ cổng nhà mình đã bị coi là nhục nhã.”

Mẹ tôi gật đầu.

Bà quay sang nhà trai, nói câu cuối cùng, nhẹ nhưng đau hơn dao cắt:

– “Đêm nay không có đón dâu. Có chăng… chỉ là tiễn khách.”

Đèn sân tắt phụt.

Đoàn xe Mercedes quay đầu trong lặng lẽ.

Còn tôi, lần đầu tiên trong đời, ngẩng cao đầu bước ra khỏi cái nghèo bị người khác gán cho mình.